Có thể nói, trong những năm gần đây, được sự quan tâm đầu tư của lãnh đạo tỉnh và ngành văn hóa, Bảo tàng Nghệ An - Bảo tàng Xô Viết Nghệ Tĩnh đang từng bước “lột xác”. Bảo tàng đang trở thành một điểm đến với trải nghiệm văn hóa số hiện đại được nhiều các bạn trẻ lựa chọn, tương tác và chia sẻ trên mạng xã hội. 

Trong dòng chảy lịch sử của dân tộc Việt Nam, cao trào Xô viết Nghệ Tĩnh (1930 - 1931) được khắc ghi như một bản hùng ca bất diệt về ý chí quật cường của nhân dân lao động. Đỉnh điểm của cao trào này chính là cuộc đấu tranh ngày 12/9/1930 của hơn 8.000 nông dân hai huyện Hưng Nguyên và Nam Đàn. Trải qua gần một thế kỷ, những thanh âm sục sôi và hình ảnh oanh liệt của ngày hôm ấy vẫn được lưu giữ trọn vẹn tại Bảo tàng Nghệ An - Xô viết Nghệ Tĩnh, trở thành biểu tượng về tinh thần đấu tranh kiên trung, bất khuất của nhân dân Nghệ Tĩnh.

Văn hóa biển là một bộ phận quan trọng trong tổng thể văn hóa Việt Nam, được hình thành từ quá trình con người thích ứng, khai thác và gắn bó với môi trường biển qua nhiều thế hệ. Không chỉ phản ánh đời sống vật chất và tinh thần của cộng đồng cư dân ven biển, văn hóa biển còn là nguồn lực quan trọng phục vụ phát triển kinh tế, du lịch, giáo dục truyền thống và bảo vệ chủ quyền quốc gia. Theo PGS.TS Phạm Mai Hùng: “Di sản lịch sử - văn hóa biển, đảo Việt Nam là nguồn lực tạo nên các sản phẩm du lịch hấp dẫn, góp phần phát triển bền vững, củng cố bản sắc văn hóa dân tộc, đồng thời là cơ sở quan trọng để giáo dục lòng yêu nước và tăng cường giao lưu văn hóa giữa các quốc gia…”

Trong khuôn khổ hội thảo khoa học cấp quốc gia với chủ đề “Văn hóa biển - Kết nối qua các trưng bày bảo tàng”, Bảo tàng Nghệ An - Xô Viết Nghệ Tĩnh phối hợp với Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam xây dựng và tổ chức trưng bày chuyên đề “Tự hào biển đảo quê hương”. 

Đầu năm 1930, Đảng Cộng sản Việt Nam được thành lập, đánh dấu bước ngoặt trọng đại trong lịch sử cách mạng Việt Nam. Vừa mới ra đời, Đảng rất chú trọng tới công tác báo chí để tuyên truyền, phổ biến mục đích, đường lối của Đảng, cổ động Nhân dân đứng lên đòi những quyền tự do, dân chủ. Dưới sự lãnh đạo của Đảng, từ cấp Trung ương xuống các địa phương, nhiều tờ báo cách mạng cũng được ra đời, đặc biệt là ở Nghệ -Tĩnh.

Nằm trong hệ thống các Bảo tàng Việt Nam, Bảo tàng Xô viết Nghệ Tĩnh được thành lập trong khói lửa của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước với nhiệm vụ sưu tầm, lưu giữ và phát huy những di sản của phong trào Xô viết Nghệ Tĩnh năm 1930-1931. Bảo tàng Xô viết Nghệ Tĩnh cũng vinh dự là một trong hai Bảo tàng duy nhất ở nước ta vinh dự được Chủ tịch Hồ Chí Minh ký lời đề tựa.