KHAI MẠC TRƯNG BÀY CHUYÊN ĐỀ: “QUỐC TỬ GIÁM THĂNG LONG VỚI TRUYỀN THỐNG HIẾU HỌC TỈNH NGHỆ AN”

Tác giả: Nguyễn Thị Hội
Ngày 2026-10-09 10:12:12

 

Nhân kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám - trường Quốc học đầu tiên của Việt Nam (1076-2026); 30 năm ngày Hội Khuyến học Việt Nam (10/1996-10/2026), 96 năm ngày Phụ nữ Việt Nam (20/10/1930-20/10/2026), chiều ngày 6/10/2026  Bảo tàng Nghệ An - Xô Viết Nghệ Tĩnh phối hợp với Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu- Quốc Tử Giám tổ chức khai mạc chuyên đề: “Quốc Tử Giám Thăng Long với truyền thống hiếu học tỉnh Nghệ An”.

(Ảnh Minh Quân)

Tham dự Lễ khai mạc có đồng chí Đ/c Trần Quốc Khánh – Phó trưởng ban, Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy; Đ/c Dương Thanh Bình, Phó Hiệu trưởng, Trường Chính trị tỉnh; Đ/c Bùi Công Vinh, - Phó Giám đốc Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch; Tiến sĩ Nguyễn Văn Tú - Phó Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám; Đ/c Nguyễn Thị Thanh Thủy, Phó Trưởng phòng Giáo dục Trung học, Sở Giáo dục và  Đào tạo;  Đại diện lãnh đạo các phòng ban chuyên môn; Thủ trưởng các đơn vị trực thuộc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch;  Đại diện BGH, thầy cô và học sinh trường THPT Huỳnh Thúc Kháng; Thầy cô giáo và sinh viên  khoa Du lịch và Công tác xã hội, Trường KHXH&NV- Trường Đại học Vinh; Đại diện Ban chấp hành Chi hội Di sản văn hóa cổ vật Sông Lam; Đại diện các dòng họ khoa bảng trên vùng đất xứ Nghệ: Đại diện dòng họ Hồ; Đại diện gia tộc họ Đặng - Nho Lâm; Đại diện dòng họ Ngô - Lý Trai; Đại diện dòng họ Nguyễn Trọng - Trung Cần; Đại diện dòng họ Chu… Đại diện Hội Giáo chức đi B.

 

  (Ảnh Minh Quân)

 

Với hơn 100 tư liệu, hình ảnh và hiện vật, trưng bày chuyên đề “Quốc Tử Giám Thăng Long với truyền thống hiếu học tỉnh Nghệ An” có bố cục gồm 2 phần:  Nơi khởi nguồn đạo học và Truyền thống hiếu học tỉnh Nghệ An.

Phần 1: Nơi khởi nguồn đạo học đưa công chúng trở về với lịch sử hình thành và phát triển của Văn Miếu - Quốc Tử Giám, từ việc học tập, đào tạo tại Quốc Tử Giám đến những dấu ấn của nền giáo dục, khoa cử Đại Việt. Qua các tư liệu và hình ảnh, vai trò của Quốc Tử Giám trong việc đào tạo và tuyển chọn nhân tài cho đất nước được tái hiện một cách sinh động.

Phần 2: Truyền thống hiếu học tỉnh Nghệ An, đó là hệ thống trường học, trường thi Hương, các văn miếu, văn thánh…là những người thầy, những nhà khoa bảng, những gia đình, dòng họ nhiều đời theo đuổi việc học. Với người xứ Nghệ, việc học không chỉ là con đường để mỗi người lập thân, lập nghiệp mà đã trở thành nét đẹp được gìn giữ và trao truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. Trong hành trình khoa bảng ấy, Nghệ An để lại dấu ấn đáng tự hào: Trong số 82 bia Tiến sĩ tại Văn Miếu - Quốc Từ Giám, có 44 vị Tiến sĩ quê Nghệ An được khắc danh cùng 4 vị từng đảm nhiệm các chức vụ: Tế tửu, Tư nghiệp Quốc Tử Giám Thăng Long. Đằng sau những con số ấy là câu chuyện về sự bền bỉ của người học, sự tận tâm của người thầy và truyền thống coi trọng chữ nghĩa, tri thức của các gia đình, dòng họ trên quê hương xứ Nghệ.

 

(Ảnh Minh Quân)

Nghệ An đã ghi danh vào lịch sử dân tộc nhiều thế hệ hiền tài, những người không chỉ học để thành danh mà còn đem trí tuệ, nhân cách và tài năng phụng sự quê hương, đất nước. Đó là Trạng nguyên Bạch Liêu, Trạng nguyên Hồ Tông Thốc; là những danh nhân, sĩ phu, nhà văn hóa như Hồ Xuân Hương, Phan Bội Châu, Đặng Thai Mai; và đặc biệt là Chủ tịch Hồ Chí Minh – người con của quê hương Nam Đàn, một biểu tượng lớn của trí tuệ, nhân cách, ý chí và khát vọng giải phóng dân tộc. Những tên tuổi ấy góp phần làm nên một diện mạo riêng của vùng đất mà hôm nay chúng ta vẫn tự hào gọi là “đất học xứ Nghệ”.  

Điểm đáng chú ý của trưng bày là bên cạnh hệ thống tư liệu, hình ảnh và hiện vật, Ban Tổ chức còn xây dựng một số hoạt động trải nghiệm dành cho công chúng, đặc biệt là học sinh, như mô phỏng lớp học trường làng, trải nghiệm phần thi lều chõng, viết thư pháp, in mộc bản…Những hoạt động này tạo cơ hội để học sinh không chỉ “xem” lịch sử mà còn có thể trực tiếp trải nghiệm một phần không gian học tập và khoa cử xưa. Qua đó, những câu chuyện tưởng như xa với đời sống hôm nay trở nên cụ thể, dễ hình dung hơn; đồng thời giúp thế hệ trẻ hiểu rằng truyền thống hiếu học không chỉ là một giá trị thuộc về quá khứ mà vẫn có ý nghĩa trong việc học tập, rèn luyện và xây dựng con người hôm nay.

 

(Ảnh Minh Quân)

     

(Ảnh Minh Quân)

 

     (Ảnh Minh Quân)      

Trưng bày chuyên đề “Quốc Tử Giám Thăng Long với truyền thống hiếu học tỉnh Nghệ An” là dịp để nhìn lại một chặng đường dài của giáo dục và khoa cử Việt Nam, từ trung tâm giáo dục ở Thăng Long đến những làng quê, dòng họ và con người xứ Nghệ. Qua đó, trưng bày góp phần làm rõ hơn những giá trị đã được hình thành, vun đắp trong lịch sử: tôn sư trọng đạo, trọng học, trọng hiền tài và coi tri thức là nền tảng để mỗi người hoàn thiện bản thân, đóng góp cho quê hương, đất nước. Đây cũng là dịp để các cơ quan, đơn vị tăng cường kết nối, trao đổi kinh nghiệm trong công tác chuyên môn, góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng nhất là thế hệ trẻ trong việc bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa của dân tộc./.

 

 

 

Video