7515374

Đồng chí Vi Văn Hanh sinh năm 1899 ở bản Thái Hoà, xã Môn Sơn, huyện Con Cuông (nay là xã Môn Sơn), tỉnh Nghệ An. Môn Sơn là miền đất giàu truyền thống văn hóa, yêu nước và cách mạng. Cùng với nhân dân cả nước, nhân dân Môn Sơn đã góp phần không nhỏ công sức trong sự nghiệp đấu tranh giành độc lập dân tộc.

Thủa thiếu thời, Vi Văn Hanh được gia đình cho theo học chữ Nho, được nghe về những tấm gương yêu nước của quê hương như Lang Văn Út, Quản Thế đứng lên chống Pháp, nên đồng chí luôn nung nấu chí lớn làm cách mạng.

Đồng chí Vi Văn Hanh

Đầu năm 1931, sau khi phong trào đấu tranh của nhân dân Nghệ Tĩnh ở miền xuôi diễn ra mạnh mẽ, chính quyền Xô viết được thành lập ở các vùng nông thôn. Thực dân Pháp vô cùng hoảng sợ, đã tăng cường chính sách đàn áp, khủng bố trắng hòng dập tắt ngọn lửa cách mạng của nhân dân. Nhiều đồng chí đảng viên bị bắt và hy sinh, Đảng phải rút vào hoạt động bí mật. Để duy trì lực lượng cách mạng và tổ chức Đảng, Xứ uỷ Trung Kỳ và Tỉnh uỷ Nghệ An quyết định chuyển phong trào lên các huyện miền Tây xứ Nghệ. 

Đồng chí Lê Xuân Đào (Ủy viên Xứ uỷ Trung Kỳ), Nguyễn Hữu Bình, Lê Mạnh Duyệt (đặc phái viên của Tỉnh ủy Nghệ An) trong vai người đi buôn gỗ đã về vùng Môn Sơn, bắt liên lạc với các đồng chí có tư tưởng tiến bộ như Vi Văn Hanh, Vi Văn Khang, Vi Văn Quý… để gây dựng phong trào. Đồng chí Vi Văn Hanh hăng say, từng bước tham gia vào hoạt động cách mạng, tích cực đi tuyên truyền đường lối, chủ trương của Đảng. Trong một thời gian ngắn, đồng chí Vi Văn Hanh đã thể hiện là một người nhiệt huyết, hăng hái và đầy trách nhiệm trong mọi công việc được giao nên được các đồng chí cấp trên tin tưởng. Công tác in ấn truyền đơn của Đảng được tiến hành ở khe Bẩm. Sau đó, đồng chí Vi Văn Hanh đem truyền đơn đi rải ở Môn Sơn, Đồng Khùa, Kẻ Tại, Lục Dạ.

Tháng 3/1931, qua tuyên truyền vận động của đồng chí Vi Văn Hanh, Nhân dân Môn Sơn đã giác ngộ cách mạng, đoàn kết, đứng lên đấu tranh đánh đuổi chủ thầu Ký Đức chuyên đi cướp thóc, của cải của dân. Lúc đầu tên Ký Đức không chịu nhượng bộ, lên giọng thách thức: “ Thằng nào không chặt gỗ cho tao, tao lấy hết của cải, trình với cấp trên gồng cổ chúng bây lại cho vào tù”. Đồng chí Vi Văn Hanh cùng với quần chúng đã dũng cảm xông lên đánh đuổi tên Ký Đức và đồng bọn bỏ chạy.

Tháng 4/1931, Chi bộ xã Môn Sơn được thành lập gồm 6 đảng viên: Vi Văn Khang, Lê Mạnh Duyệt, Vi Văn Quý, Vi Văn Hanh, Vi Văn Lâm, Trần Ngân. Đồng chí Vi Văn Khang được bầu làm Bí thư Chi bộ. 

Chi bộ Môn Sơn ra đời trong bối cảnh kẻ thù đang đàn áp phong trào Xô viết, chúng thẳng tay bắt bớ, tiêu diệt các chiến sĩ cách mạng, để trấn áp tinh thần của Nhân dân. Thời gian này, nhà đồng chí Vi Văn Khang là nơi hội họp của chi bộ Đảng, để đảm bảo an toàn, chi bộ thường họp vào ban đêm. Ban ngày các đồng chí đi vào rừng sâu, chọn vị trí kín đáo để làm việc. Ở núi rừng gian khổ, thiếu thốn nhưng với tinh thần yêu nước, đồng chí Vi Văn Hanh và các đảng viên vẫn kiên cường hoạt động. Vợ đồng chí Vi Văn Hanh là bà Vi Thị Lan được giao nhiệm vụ đưa cơm nước vào phục vụ cho các đồng chí làm việc trong rừng. Khi chi bộ họp, bà Vi Văn Lan cũng làm nhiệm vụ canh gác. Nhờ sự tháo vát, thông minh, gan dạ, nhiều lần bà Vi Văn Lan đã bảo vệ được các đồng chí đảng viên thoát khỏi sự truy bắt của quân thù.

Giữa núi rừng Môn Sơn, hình ảnh đồng chí Vi Văn Hanh vai đeo gùi bên trong có giấu truyền đơn, bên trên phủ lá, không kể mưa nắng, nương theo triền núi đi khắp các bản làng đưa tài liệu, tuyên truyền cách mạng, vận động Nhân dân để trở thành những quần chúng ưu tú. Nhờ những đóng góp tích cực của đồng chí Vi Văn Hanh, Vi Văn Lâm, Vi Văn Khang nên ở các làng Môn, làng Bàu, Đồng Khùa, Cửa Rào, Kẻ Tại, làng Yên, Lục Dạ… đã thành lập được các tổ chức Nông hội đỏ, Tự vệ đỏ, Phụ nữ đoàn, thu hút quần chúng Nhân dân tham gia phong trào cách mạng.

Để đảm bảo công việc, Tự vệ đỏ được chia thành 3 tổ gồm 20 hội viên. Đồng chí Vi Văn Hanh là một người can đảm, nhanh nhẹn nên được phân công làm tổ trưởng Tổ 1, có nhiệm vụ bảo vệ các đồng chí Xứ ủy, Tỉnh ủy và chi bộ, đồng thời nắm tình hình ở bản Thái Hoà. Đồng chí Vi Văn Hanh và đội Tự vệ đỏ ở Môn Sơn không kể nguy hiểm, tuần hành trấn áp bọn trộm cướp ở miền xuôi lợi dụng loạn lạc lên cướp bóc của cải của dân bản. 

Dưới sự lãnh đạo trực tiếp của cán bộ Xứ uỷ Trung Kỳ, ngày 9/8/1931, Chi bộ Môn Sơn tổ chức hơn 300 quần chúng vùng lên chống lại sự áp bức của bọn thực dân và phong kiến, giành lấy chính quyền về tay cách mạng. Chi bộ và đồng chí Vi Văn Hanh gấp rút chuẩn bị chu đáo khẩu hiệu đấu tranh, bố trí người treo cờ ở cây đa Cồn Chùa, cây trổ Bãi Cánh. Đoàn biểu tình mang theo nỏ, giáo mác, gậy gộc, đèn đuốc... vừa đi vừa hô khẩu hiệu chống sưu thuế, chống cho vay nặng lãi, kéo đến nhà tên chánh đoàn Ba Uôn phá kho thóc. Tên Ba Uôn hoảng sợ đã lên huyện trình báo có cộng sản. Lính trong nhà Ba Uôn bắn mũi tên độc làm một số người bị thương. Đồng chí Vi Văn Hanh và quần chúng dũng cảm tiếp tục tiến lên khiến người nhà Ba Uôn sợ hãi phải đưa 5 tạ lúa, tiền bạc nộp cho cách mạng.

Cuộc đấu tranh của nhân dân Môn Sơn thắng lợi khiến bọn đế quốc và tay sai hoang mang lo sợ đem binh lính về đàn áp phong trào. Tri huyện Lang Vi Năng đem 20 lính về Môn Sơn - Lục Dạ bắt 30 người. Chúng giam đồng chí Vi Văn Hanh ở Con Cuông một tuần, sau đó giải lên giam ở phủ Tương Dương. Ban ngày đồng chí bị đóng gông ở cổ, ban đêm thì bị cùm chân. Đồng chí Vi Văn Hanh bị bắt tù giam một năm, dù bị đánh đập dã man, dùng nhiều thủ đoạn dụ dỗ nhưng đồng chí vẫn không khai báo. Đồng chí coi thời gian bị tù đày là để rèn luyện, thử thách ý chí, lòng trung kiên và bản lĩnh của người chiến sĩ cách mạng.

Sau khi được thả tự do, đồng chí Vi Văn Hanh đã lao ngay vào công việc tuyên truyền, vận động quần chúng đấu tranh để gây dựng lại cơ sở cách mạng. Ngày 23/8/1945, cơ sở Việt Minh xã Môn Sơn và đồng chí Vi Văn Hanh đã vận động quần chúng đứng lên đấu tranh, trấn áp, tịch thu thẻ bài của Tổng Lý, giành chính quyền về tay Nhân dân.

Năm 1946, sau một thời gian lâm bệnh và sức yếu, đồng chí Vi Văn Hanh mất tại quê nhà. Qua chặng đường hoạt động cách mạng, vượt qua mọi khó khăn gian khổ, đồng chí xứng đáng là một trong những đảng viên tiêu biểu, luôn đi đầu trong các phong trào đấu tranh và có công lao trong thời kỳ xây dựng cơ sở cách mạng của Đảng ở Môn Sơn trong phong trào Xô viết Nghệ Tĩnh.

Ngày nay, Đảng bộ và nhân dân xã Môn Sơn luôn biết ơn, tưởng nhớ đến tấm gương yêu nước, ý chí kiên cường của đồng chí Vi Văn Hanh và tiếp tục phát huy truyền thống yêu nước, tinh thần đoàn kết, đổi mới sáng tạo, ra sức phấn đấu xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp.