7547623

Đồng chí Trần Văn Sợi (bí danh Chính), sinh năm 1904 tại làng Tràng Yên, xã Tri Lễ, tổng Đặng Sơn, phủ Anh Sơn (nay là xã Yên Xuân), tỉnh Nghệ An.

Sinh ra và lớn lên trong một dòng họ có truyền thống yêu nước, đồng chí Trần Văn Sợi sớm nuôi chí lớn đấu tranh giải phóng dân tộc. Được các đảng viên tiền bối như Nguyễn Đừu, Trần Văn Thỉnh, Trần Văn Am và Trần Văn Thơ giác ngộ cách mạng, đồng chí đã nhanh chóng trưởng thành và trở thành một trong những người tiên phong, hoạt động tích cực nhất trong cao trào cách mạng 1930 – 1931 tại địa phương.

Đồng chí Trần Văn Sợi (1904 - 1998)

Tháng 02/1930, Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời đã thổi một luồng sinh khí mới vào phong trào yêu nước tại Nghệ An. Tại làng Tràng Yên, Chi bộ Kim - chi bộ Đảng đầu tiên được thành lập tháng 3/1930, đánh dấu bước ngoặt lịch sử của phong trào cách mạng vùng Đặng Sơn. Đồng chí Trần Văn Sợi là một trong những quần chúng tích cực đầu tiên được giác ngộ lý tưởng cộng sản và dấn thân vào con đường đấu tranh bí mật.

Mùa hè năm 1930, khi ngọn lửa Xô viết Nghệ Tĩnh bắt đầu bùng phát, đồng chí Trần Văn Sợi đã đứng ở hàng ngũ tiên phong. Ngày 15/7/1930, đồng chí trực tiếp tham gia cuộc biểu tình lớn tại Xuân Như (tổng Đặng Sơn), đối mặt trực diện với sự đàn áp của kẻ thù. Nhờ sự mưu trí và lòng dũng cảm, chỉ một tháng sau, vào tháng 8/1930, đồng chí được cơ sở Đảng tin tưởng giao nhiệm vụ chỉ huy đội Xích vệ Đỏ xã Tri Lễ[1].

Đồng chí Trần Văn Sợi đã được đồng chí Trần Văn Thỉnh (sau này là Huyện ủy viên Anh Sơn) giao nhiệm vụ chỉ huy quần chúng treo cờ búa liềm trên các đỉnh cây cao, rải truyền đơn tại các chợ phiên và bảo vệ tuyệt đối cho các cuộc họp bí mật của Chi bộ Kim Nhan[2].

Bước sang năm 1931, tình hình càng trở nên căng thẳng khi nạn đói hoành hành do mất mùa[3] và chính sách gom thóc của thực dân. Đồng chí Trần Văn Sợi đã chỉ đạo quần chúng thực hiện những cuộc đấu tranh quan trọng.

Ngày 25/02/1931, đồng chí Trần Văn Sợi  được Phủ ủy Anh Sơn, trực tiếp là Trần Văn Thỉnh giao nhiệm vụ chỉ huy quần chúng xã Tri Lễ bao vây nhà hào lý chống sưu thuế, buộc chúng phải mở kho cho dân vay lúa cứu đói.

Ngày 13/3/1931, đồng chí Trần Văn Sợi cùng với quần chúng bao vây nhà Phó Mậu (Phó tổng Thạch Sơn), một tên tay sai khét tiếng để đòi giảm thuế và cấp gạo cho người nghèo.

Ngày 14/4/1931, tại bến đò Lự và chợ Nội, đồng chí Trần Văn Sợi đã chỉ huy đội Xích vệ Đỏ thực hiện cuộc trấn áp táo bạo, tiêu diệt tên Tây đồn cùng 11 tên mật thám và Việt gian phản động. Đây là đòn giáng mạnh vào bộ máy cai trị địa phương nhưng cũng khiến đồng chí rơi vào tầm ngắm của kẻ thù. Sau cuộc càn quét lớn của thực dân Pháp ngay sau đó, đồng chí Trần Văn Sợi đã bị bắt giữ.

Ngày 19/8/1931, thực dân Pháp kết án đồng chí Trần Văn Sợi 5 năm tù khổ sai và giải về giam giữ tại Nhà lao Phủ Diễn. Đến tháng 02/1932, đồng chí bị chuyển sang nhà lao Kim Nhan, sau đó tiếp tục bị đưa về đồn Rạng (Thanh Chương) vào tháng 5/1932. Trong tù, đồng chí phải chịu chế độ ăn uống kham khổ và những trận đòn roi tra tấn tàn khốc của thực dân Pháp. Chính những đòn tra tấn dã man này đã khiến đồng chí bị hỏng mắt trái[4]. Dù cơ thể chịu nhiều thương tật và đau đớn về thể xác, đồng chí vẫn giữ vững khí tiết, kiên quyết không khai báo để bảo vệ tổ chức: "Tôi luôn một lòng một dạ với cách mạng, không bao giờ phản bội xưng khai".

Sự kiên trung của đồng chí Trần Văn Sợi không chỉ là tấm gương cho các bạn tù mà còn được những người đồng chí cùng thời như đồng chí Trần Văn Thơ, đồng chí Trần Văn Am chứng kiến và xác nhận sau này.

Sau những năm tháng nếm mật nằm gai, chịu đựng đủ mọi cực hình tra tấn trong các nhà lao thực dân, đồng chí Trần Văn Sợi trở về quê hương khi cơ thể đã mang nhiều thương tật từ những trận đòn roi của kẻ thù. Tuy nhiên, sự khắc nghiệt của lao tù không thể khuất phục được ý chí của người cộng sản kiên trung.

Sau khi thoát khỏi cảnh tù đày, dù sức khỏe suy giảm, đồng chí vẫn không nghỉ ngơi mà tiếp tục tích cực tham gia các phong trào tại địa phương. Đồng chí trở thành chỗ dựa tinh thần vững chắc cho quần chúng Nhân dân.

Trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước, vườn nhà của gia đình đồng chí Trần Văn Sợi đã trở thành một địa điểm tin cậy, được bộ đội lựa chọn và sử dụng làm nơi phục vụ các hoạt động chiến đấu, hậu cần. Sự đùm bọc, chở che và tinh thần hy sinh của gia đình không chỉ góp phần bảo đảm an toàn cho lực lượng vũ trang mà còn đóng góp trực tiếp vào thắng lợi chung của sự nghiệp giải phóng dân tộc.

Huy chương Kháng chiến hạng Nhất được trao tặng cho gia đình ông Trần Văn Sợi - Võ Thị Nhương nhờ những đóng góp to lớn trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

 Trong suốt quãng đời còn lại, đồng chí luôn sống mẫu mực, phát huy bản chất của một cán bộ cách mạng tiền bối, âm thầm cống hiến cho sự nghiệp xây dựng quê hương và giáo dục con cháu về truyền thống yêu nước của dòng tộc.

Ngày 22/1/1992, Tỉnh ủy Nghệ An ra Quyết định số 87-QĐ/TU công nhận đồng chí Trần Văn Sợi là “Cán bộ hoạt động cách mạng trước tháng Tám năm 1945, có tham gia hoạt động những năm 1930 – 1931”.

Đồng chí Trần Văn Sợi qua đời vào ngày 12/7 (Âm lịch)  năm 1998, hưởng thọ 94 tuổi.

 Kỷ niệm chương “Chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đày” phần thưởng cao quý của Chính phủ trao tặng cho đồng chí Trần Văn Sợi

Ngày nay, tên tuổi và sự nghiệp của đồng chí Trần Văn Sợi được khắc ghi trang trọng tại nhà thờ dòng họ Trần (xã Yên Xuân, tỉnh Nghệ An). Công lao của đồng chí không chỉ đóng góp vào trang sử vàng của quê hương mà còn góp phần đưa nhà thờ họ Trần được xếp hạng là Di tích Lịch sử cấp tỉnh. Đây là nơi trang nghiêm thờ tự đồng chí, trở thành địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống yêu nước và lòng tự tôn dân tộc cho các thế hệ mai sau./