7557163

Đồng chí Dương Anh Thắng (tên khai sinh Dương Văn Anh, bí danh Dương Đông) sinh năm 1908 tại thôn Bàu, xã Phương Cần, tổng Mỹ Duệ, huyện Cẩm Xuyên (nay thuộc xã Cẩm Bình), tỉnh Hà Tĩnh. Đây là vùng quê giàu truyền thống yêu nước và cách mạng, nhân dân từng tham gia cuộc khởi nghĩa của Nguyễn Biện chống quân Minh, hưởng ứng phong trào Tây Sơn dưới sự chỉ huy của Đô đốc Dương Văn Tào, đóng góp sức người, sức của cho nghĩa quân Quang Trung, tích cực tham gia phong trào Cần Vương do Phan Đình Phùng lãnh đạo và phong trào chống thuế năm 1908 của Võ Phương Trứ. Chính truyền thống ấy đã hun đúc trong đồng chí Dương Anh Thắng tinh thần yêu nước và ý chí đấu tranh từ khi còn rất trẻ.

          Trong thời gian học tập tại trường Sơ đẳng huyện Cẩm Xuyên, đồng chí Dương Anh Thắng đã sớm bộc lộ tinh thần yêu nước, luôn chủ động tìm đọc các loại sách báo tiến bộ và thơ văn cách mạng. Đồng chí đã tích cực tham gia rải truyền đơn của Hội Phục Việt nhằm kêu gọi quần chúng nhân dân phản đối thực dân Pháp kết án tử hình cụ Phan Bội Châu, tham gia lễ truy điệu cụ Phan Châu Trinh tại địa phương.

          Đến năm 1927, trong thời gian học tại trường Pháp - Việt tỉnh Hà Tĩnh, đồng chí Dương Anh Thắng tiếp tục hòa mình vào phong trào cách mạng, tích cực tham gia và cổ vũ các hoạt động bãi khóa, mít tinh của khối học sinh yêu nước tại trường.

          Sau khi Đảng bộ Hà Tĩnh được thành lập, phong trào cách mạng ở Cẩm Xuyên phát triển mạnh mẽ. Tháng 4 năm 1930, Chi bộ ghép Phương Cần - Na Trung được thành lập, tạo bước chuyển quan trọng trong việc lãnh đạo quần chúng đấu tranh. Trong bối cảnh đó, đồng chí Dương Anh Thắng và gia đình đã trở thành một trong những hạt nhân tích cực của phong trào cách mạng tại địa phương. Ngôi nhà của đồng chí được lựa chọn làm cơ sở bí mật của Đảng, là nơi hội họp, in ấn tài liệu, cất giấu truyền đơn, nuôi giấu cán bộ và chuẩn bị cho các hoạt động đấu tranh. Suốt thời kỳ gian khó, các đồ dùng sinh hoạt thường nhật của gia đình như chậu đồng, khay gỗ và đĩa sứ đều được tận dụng tối đa để phục vụ công tác hậu cần, bảo đảm điều kiện hoạt động và giữ an toàn tuyệt đối cho các cán bộ cách mạng. Qua đó, góp phần phản ánh sự đóng góp âm thầm của gia đình đồng chí Dương Anh Thắng đối với phong trào cách mạng tại Phương Cần.

          Đêm ngày 1/5/1930, dưới sự lãnh đạo của tổ chức Đảng, cờ đỏ búa liềm được treo tại nhiều địa điểm ở Phương Cần, truyền đơn được rải khắp chợ, đình làng, kêu gọi nhân dân đứng lên đấu tranh chống áp bức, bóc lột. Đồng chí Dương Anh Thắng là một trong những thanh niên yêu nước tích cực tham gia các hoạt động tuyên truyền cách mạng, góp phần cổ vũ tinh thần đấu tranh trong quần chúng nhân dân.

          Tháng 6/1930, đồng chí Dương Anh Thắng được kết nạp vào Đảng. Đây không chỉ là dấu mốc trưởng thành của bản thân đồng chí mà còn khẳng định sự ghi nhận của tổ chức Đảng đối với một cán bộ trẻ giàu nhiệt huyết, được rèn luyện trong thực tiễn đấu tranh của phong trào Xô viết Nghệ Tĩnh.

            Hưởng ứng chủ trương của Huyện ủy Hà Tĩnh, Chi bộ Phương Cần đã tích cực lãnh đạo, vận động quần chúng tham gia cuộc biểu tình lịch sử ngày 8/9/1930 tại thị xã Hà Tĩnh. Đồng chí Dương Anh Thắng cùng các đảng viên trong chi bộ đã tham gia công tác chuẩn bị, góp phần bảo đảm cho cuộc biểu tình diễn ra theo kế hoạch của tổ chức Đảng. Chiều ngày 7/9/1930, dưới sự tổ chức của Chi bộ, nhân dân Phương Cần tập trung tại Gia Dù, đồng thời chuẩn bị cơm nắm, muối vừng, nước chè xanh để tiếp tế cho các đoàn biểu tình từ nhiều địa phương về hội quân.

          Sáng ngày 8/9/1930, hàng vạn quần chúng trong tỉnh đã tiến về thị xã Hà Tĩnh, hô vang các khẩu hiệu đấu tranh, phản đối ách thống trị của thực dân, phong kiến. Mặc dù bị đàn áp và nhiều người bị bắt giam sau cuộc biểu tình, tinh thần đấu tranh của quần chúng vẫn không bị khuất phục.

          Trở lại trường học sau kỳ nghỉ hè, đồng chí được giao nhiệm vụ làm Tổ trưởng Đảng của học sinh lớp Đệ Nhị B và lớp Nhất A, trực tiếp tuyên truyền, giác ngộ và xây dựng lực lượng học sinh yêu nước.

          Cuối năm 1930, khi thực dân Pháp mở đợt khủng bố trắng nhằm đàn áp phong trào Xô viết Nghệ Tĩnh, đồng chí bị bắt giam do tham gia cuộc bãi khóa của học sinh. Mặc cho những trận đòn tra tấn dã man trong Nhà lao Hà Tĩnh, đồng chí vẫn giữ vững khí tiết của người cộng sản, kiên quyết không khai báo, tiếp tục cùng các tù chính trị đấu tranh chống chế độ nhà tù thực dân.

          Năm 1936, được trả tự do, đồng chí trở về quê hương tiếp tục bắt liên lạc với tổ chức Đảng, cùng các đồng chí Nguyễn Trọng Mại, Phạm Ninh, Nguyễn Giá, Nguyễn Tùng khôi phục Chi bộ Phương Cần. Để vừa có điều kiện sinh sống, vừa thuận lợi hoạt động bí mật, đồng chí cùng hai người bạn tù là Nguyễn Đình Chuyên và Nguyễn Tiếp mở lớp dạy học tại địa phương.

          Trong thời kỳ Mặt trận Dân chủ (1936 - 1939), Chi bộ Phương Cần thành lập Hội Thanh niên Dân chủ và nhiều tổ chức quần chúng dưới hình thức hợp pháp như Hội lợp nhà, Hội cày ruộng, Hội đi cưa, Hội đưa ma,... Qua đó tuyên truyền chủ trương cách mạng, dạy chữ Quốc ngữ, giáo dục lòng yêu nước, vận động nhân dân đấu tranh đòi quyền lợi chính đáng, góp phần làm cho phong trào cách mạng ở Phương Cần phát triển mạnh mẽ.

          Từ năm 1939 đến Cách mạng Tháng Tám năm 1945, đồng chí tiếp tục tham gia xây dựng lực lượng Việt Minh, tổ chức các đội tự vệ, chuẩn bị khởi nghĩa giành chính quyền. Ngày 17/8/1945, dưới sự lãnh đạo của Việt Minh, Ủy ban Khởi nghĩa xã Phương Cần và đồng chí Dương Anh Thắng, nhân dân Phương Cần vùng lên giành chính quyền thắng lợi và tiếp tục tham gia giành chính quyền tại thị xã Hà Tĩnh ngày 18/8/1945.

          Sau thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám, đồng chí Dương Anh Thắng cùng tập thể Chi bộ tập trung lãnh đạo nhân dân khắc phục nạn đói, phát triển sản xuất, mở lớp bình dân học vụ, xây dựng chính quyền cách mạng và phát triển tổ chức Đảng. Tháng 10/1945, Chi bộ Đảng Phương Cần được thành lập, đồng chí là Ủy viên Ban Chấp hành Chi bộ. Năm 1948 -1949, đồng chí giữ chức Bí thư Chi bộ xã Thạch Thành.

          Từ năm 1950 -1960, đồng chí đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ ở huyện Cẩm Xuyên như: Trưởng ban Tuyên huấn, Trưởng ban Tổ chức Huyện ủy, Bí thư Huyện ủy, Chủ tịch Ủy ban Hành chính và Chủ tịch Hội đồng nhân dân huyện. Từ năm 1960 - 1965, đồng chí là Phó Trưởng ban Thanh tra tỉnh Hà Tĩnh. Từ năm 1965 – 1969, đồng chí giữ chức Trưởng ban Thương binh tỉnh Hà Tĩnh.

          Năm 1969, đồng chí nghỉ hưu và tiếp tục tham gia sinh hoạt Đảng tại địa phương. Dù tuổi cao, đồng chí luôn giữ gìn phẩm chất của người đảng viên, là tấm gương mẫu mực cho con cháu và nhân dân noi theo.

          Đồng chí Dương Anh Thắng từ trần năm 2005. Với những cống hiến to lớn cho sự nghiệp cách mạng, đồng chí được Đảng và Nhà nước tặng thưởng nhiều phần thưởng cao quý như Huân chương Độc lập, Huân chương Kháng chiến hạng Nhất, Kỷ niệm chương Chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đày và các Huy hiệu 50, 60, 70, 75 năm tuổi Đảng.

Chậu đồng, khay gỗ và đĩa sứ của gia đình đồng chí Dương Anh Thắng

dùng nuôi giấu cán bộ Đảng trong những năm 1930-1931.