7515375

Xã Bạch Ngọc, tỉnh Nghệ An là địa phương có bề dày truyền thống yêu nước và cách mạng. Ngay khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời, nơi đây chính là mảnh đất ươm mầm các tổ chức đảng và diễn ra phong trào cách mạng sôi nổi, mạnh mẽ dưới sự lãnh đạo của Đảng. Trong buổi đầu cách mạng đó, có công lao rất lớn của các chiến sỹ cộng sản, đặc biệt là người Bí thư đầu tiên của chi bộ Bạch Ngọc - đồng chí Cao Tiến Tuệ.

Đồng chí Cao Tiến Tuệ

Đồng chí Cao Tiến Tuệ sinh năm 1890 ở làng Nhân Trung, xã Bạch Ngọc, phủ Anh Sơn (nay là xã Bạch Ngọc), tỉnh Nghệ An. Là một thanh niên thông minh, hiếu học, tận mắt chứng kiến cảnh đất nước lầm than, nhân dân lao động bị áp bức, bóc lột nên Cao Tiến Tuệ sớm tham gia các phong trào đấu tranh chống sưu cao, thuế nặng tại địa phương.

          Tháng 7/1925, Hội Phục Việt được thành lập ở Vinh và cử hội viên về Đô Lương để gây dựng tổ chức. Năm 1927, tổ chức Tân Việt ở tổng Bạch Hà, Thuần Trung… cũng được thành lập, gồm các đồng chí như Cao Tiến Tuệ, Nguyễn Tất Ất ở Bồi Sơn, Nguyễn Khắc Phú quê ở Thanh Hóa, Trần Lộc quê ở Hà Tĩnh…Đến cuối năm 1929, toàn huyện đã có 37 hội viên. Đồng chí Cao Tiến Tuệ và các hội viên đã tích cực rải truyền đơn tuyên truyền, giác ngộ quần chúng Nhân dân đấu tranh.

Cuối tháng 3/1930, Phủ ủy Anh Sơn ra đời. Tháng 4/1930, đồng chí Hoàng Trần Thâm quê Anh Sơn, cán bộ của Phủ ủy được cử về xã Bạch Ngọc để xây dựng phong trào, phát triển lực lượng cách mạng, kết nạp đảng viên. Sau một thời gian hoạt động, tháng 4/1930, đồng chí Cao Tiến Tuệ được kết nạp vào Đảng.

Tháng 6/1930, Chi bộ Đảng ở Bạch Ngọc được thành lập gồm có 5 đảng viên: Cao Tiến Tuệ làm Bí thư, Cao Tiến Lân, Nguyễn Cảnh Khả (Nhân Bồi), Đào Văn Uân, Lê Khắc Cơ (Tập Phúc). Trong những ngày đầu xây dựng cơ sở Đảng, phát triển tổ chức quần chúng cách mạng, đồng chí Cao Tiến Tuệ đã cũng với tập thể đảng viên trong chi bộ tích cực hoạt động, không ngại khó khăn đi vận động quần chúng yêu nước, tổ chức rải truyền đơn. Các tổ chức quần chúng như Nông hội đỏ, Cứu tế đỏ, Tự vệ đỏ, Phụ nữ Giải phóng phát triển nhanh chóng khắp các làng.

Hưởng ứng lời kêu gọi “theo gương hy sinh của dân cày Nghệ An” của Xứ ủy Trung kỳ, Phủ ủy Anh Sơn tích cực, khẩn trương chuẩn bị một cuộc biểu tình toàn phủ nhằm đòi giảm sưu, giảm thuế, chống chính sách khủng bố của địch. Tiếp thu chủ trương của Phủ ủy Anh Sơn, chi bộ ở Bạch Ngọc và đồng chí Cao Tiến Tuệ đã khẩn trương, tích cực kêu gọi, vận động nhân dân tham gia, phân công người treo cờ, rải truyền đơn. Sáng ngày 2/6/1930, đồng chí Cao Tiến Tuệ dẫn đầu đoàn biểu tình hơn 200 người ở xã Bạch Ngọc cùng với tổng Đô Lương và Đặng Sơn kéo về Phủ lỵ đấu tranh. Tri phủ Hà Xuân Hải hoảng sợ chạy trốn nhưng không kịp, phải ra ký cam kết thực hiện các yêu sách, cuộc biểu tình kết thúc thắng lợi.

Thực hiện chỉ thị của cấp trên, ngày 7/9/1930, Chi bộ Bạch Ngọc, đứng đầu là đồng chí Cao Tiến Tuệ đã bám sát địa bàn ở Bạch Ngọc, tổ chức phân công người treo cờ Đảng ở các đình làng, rải truyền đơn, chuẩn bị biểu ngữ để tiến hành một cuộc biểu tình vào sáng ngày hôm sau một cách chu đáo. Sáng ngày 8/9/1930, nhân dân các tổng Thuần Trung, Bạch Hà, Đặng Sơn đồng loạt nổi trống, mõ kéo đến địa điểm tập trung tiến về phủ Anh Sơn, đòi yêu sách như: xóa bỏ sưu thuế, cấm bắt bớ, đánh đập nhân dân, cấm lục soát nhà dân. Đoàn biểu tình kéo đến truông Cồn Đọi thì bị bọn Pháp và tay sai xả súng bắn, cho máy bay ném bom làm 7 người chết. Đoàn biểu tình của Bạch Ngọc kéo xuống tới cầu Hói Quai cũng bị ném bom làm 2 người chết, địch khủng bố dữ dội.

Cuối tháng 9/1930, dưới sự chỉ đạo của Tỉnh ủy Nghệ An, Phủ ủy Anh Sơn được kiện toàn gồm 5 đồng chí vào ban chấp hành: Nguyễn Văn Tần (Bí thư), Cao Tiến Tuệ, Nguyễn Cảnh Côn, Nguyễn Văn Liêm, Nguyễn Văn Tạo.

Cuối năm 1930, đầu năm 1931, hạn hán mất mùa và nạn đói xảy ra khắp nơi, đồng chí Cao Tiến Tuệ vận động quần chúng tham gia đấu tranh phá kho thóc nhà giàu ở Trạc Thanh, Nhân Trung, Phúc Hậu để cứu đói cho nhân dân.

Đồng chí Cao Tiến Tuệ với vai trò là Bí thư chi bộ đã lãnh đạo phong trào đấu tranh ở Bạch Ngọc diễn ra mạnh mẽ khiến thực dân Pháp lo sợ phải tăng cường khủng bố, lập ra nhiều đồn bốt ở Tập Phúc, Đền Quả, đình Phúc Hậu, đình Nhân Trung, lập ra nhiều điếm canh, tăng cường lùng bắt cán bộ đảng viên.

Dưới sự kìm kẹp gắt gao của địch, đồng chí Cao Tiến Tuệ và chi bộ vẫn tích cực tổ chức nhiều cuộc đấu tranh... Ngày 15/9/1931, đồng chí Cao Tiến Tuệ chỉ đạo Chi bộ tổ chức một cuộc đấu tranh gồm hơn 100 người đến giải vây cho 2 người bị bắt ở nhà lý trưởng làng Phúc Yên, tiếp theo tổ chức biểu tình trên 2000 người gồm quần chúng nhân dân 3 xã Bạch Ngọc, Vĩnh Giang, Tân Dân, nghe diễn thuyết tố cáo tội ác khủng bố của địch, bao vây nhà bang tá Lê Khắc Huyền để xử tội lùng bắt cán bộ đảng viên, đàn áp phong trào cách mạng, tri phủ Phan Tử Khâm đem lính đến đàn áp cuộc biểu tình.

Hoảng hốt trước phong trào đấu tranh mạnh mẽ của quần chúng nhân dân, thực dân Pháp tăng cường khủng bố trắng, đàn áp khiến phong cách mạng gặp rất nhiều khó khăn. Đồng chí Cao Tiến Tuệ không may bị địch bắt và kết án 4 năm tù giam.

Năm 1932-1933, cơ sở Đảng ở Bạch Ngọc bị phá vỡ, nhiều đảng viên, quần chúng yêu nước khác phải tạm thời rút lui vào hoạt động bí mật.

Tháng 6/1936, Tỉnh ủy cử đồng chí Nguyễn Tất Thắng – Bí thư Phủ ủy về xây dựng lại cơ sở đảng ở Bạch Ngọc gồm: đồng chí Đặng Sỹ Đối (Bí thư), Cao Tiến Tuệ (vừa được ra tù), Cao Tiến Lân, Ngô Trí Anh, Đào Văn Uân, Đào Văn Mai…

Cơ sở đảng được củng cố, Chi bộ Bạch Ngọc và đồng chí Cao Tiến Tuệ tiếp tục lãnh đạo phong trào, lập ra các tổ chức hợp pháp như hội ái hữu, phường trò, phường hữu…nhằm tập hợp lực lượng, tuyên truyền cách mạng trong quần chúng Nhân dân.

Năm 1938, khi Viện dân biểu Trung Kỳ họp hội nghị thường niên để thông qua dự án tăng thuế đinh, thuế điền, đồng chí Cao Tiến Tuệ đã tổ chức vận động, kêu gọi dân làng Bạch Ngọc ký vào bản dự thảo kiến nghị đòi giảm thuế điền, sửa đổi lại chế độ thuế thân cho dân nghèo, ban bố các quyền tự do dân chủ, đại xá chính trị phạm…để gửi lên Toà Khâm sứ Trung Kỳ. Cuộc đấu tranh của Nhân dân xã Bạch Ngọc đã góp phần làm thất bại chủ trương tăng thuế của thực dân Pháp.

Trước tình hình phát triển mạnh mẽ của phong trào cách mạng xã Bạch Ngọc, thực dân Pháp và tay sai tăng cường đàn áp, truy bắt cán bộ, đồng chí Cao Tiến Tuệ bị bắt lần thứ hai và đưa về phủ giam tra tấn, đánh đập dã man nhưng đồng chí Cao Tiến Tuệ vẫn luôn giữ vững tinh thần cách mạng.

Đầu năm 1945, đồng chí Cao Tiến Lân được ra tù về xã tiếp tục hoạt động. Tháng 5/1945, Ban vận động cách mạng xã Bạch Ngọc được thành lập gồm có đồng chí Cao Tiến Tuệ, Lê Văn Dưỡng, Trần Ngọc Phách, Hoàng Văn Mật,…

Sau khi Nhật đầu hàng đồng minh, Uỷ ban khởi nghĩa tỉnh Nghệ An ra lệnh giành chính quyền ở huyện vào ngày 23/8/1945. Uỷ ban khởi nghĩa của xã được thành lập gồm có: Cao Tiến Tuệ, Cao Tiến Lân, Lê Văn Dưỡng, Đặng Sỹ Cừu, Hoàng Văn Mật, Đặng Quang Chữ, Nguyễn Cảnh Khả, Lê Khắc Cơ, Đào Văn Vân. Tổng chỉ huy là đồng chí Cao Tiến Tuệ, các phó ban: Trần Tùng, Nguyễn Cảnh Khả, Đặng Quang Chữ, Trần Ngọc Hách.

Đêm 22/8/1945, khắp các thôn xóm, nhân dân tập trung ở đình Nhân Trung nghe tuyên truyền của Việt Minh chuẩn bị khởi nghĩa, bọn hào lý hoang mang không dám ngăn cản. Sáng sớm 23/8/1945, trống mõ nổi lên, theo sự lãnh đạo của đồng chí Cao Tiến Tuệ, Lê Khắc Cơ, Đặng Sỹ Cầu, Hoàng Văn Mật, nhân dân tập trung ở đình Phúc Hậu, tổ chức đội ngũ chỉnh tề, tay cầm cờ, biểu ngữ, gậy gộc, lòng tràn đầy khí thế cách mạng. Đoàn biểu tình chia ra 3 mũi tiến quân về huyện giành chính quyền. Tri phủ và nha lại đầu hàng mang ấn ra nộp cho Uỷ ban khởi nghĩa.

Sau khi giành chính quyền ở huyện, đoàn biểu tình xã Bạch Ngọc vẫn đội ngũ chỉnh tề, tập trung ra đình làng đánh trống liên hồi và tiếp tục mít tinh giành chính quyền ở địa phương. Uỷ ban hành chính lâm thời xã Bạch Ngọc được thành lập, do đồng chí Cao Tiến Tuệ làm Chủ tịch.

Tháng 3/1946, Hội đồng nhân dân xã Bạch Ngọc họp phiên đầu tiên, bầu Uỷ ban Nhân dân xã do đồng chí Cao Tiến Tuệ làm Chủ tịch, Nguyễn Cảnh Khả làm Phó Chủ tịch, Lê Khắc Cơ xã đội trưởng và một số ủy viên phụ trách về văn hóa tuyên truyền, tài chính...

Từ tháng 1/1957 đến tháng 12/1958, đồng chí tiếp tục được bầu làm Chủ tịch xã Lam Sơn. Năm 1963, đồng chí nghỉ hưu.

Năm 1986, do tuổi già sức yếu nên đồng chí qua đời. Với những đóng góp to lớn cho cách mạng, đồng chí Cao Tiến Tuệ đã được Nhà nước công nhận là cán bộ lão thành cách mạng, tặng thưởng Huân chương Kháng chiến chống Pháp (1961), Huân chương Độc lập Hạng Ba (1986), Huân chương Kháng chiến chống Mỹ (1987), cũng như nhiều phần thưởng cao quý khác. 

Đồng chí Cao Tiến Tuệ là tấm gương của một người con giàu lòng yêu nước, người cộng sản kiên trung đã góp phần làm nên những thành tích vẻ vang cho quê hương và Đảng bộ xã Bạch Ngọc trong phong trào Xô viết Nghệ Tĩnh.