7565652

Trong bộ sưu tập kỷ vật của những người lính năm xưa, mỗi vật dụng không chỉ mang giá trị lịch sử mà còn chứa đựng biết bao tình đồng chí, đồng đội thiêng liêng. Chiếc đèn dầu đặc biệt làm từ vỏ đạn M79 của cựu chiến binh, bác sĩ quân y Hồ Đình Lĩnh, xóm Tân Quang, xã Hoa Thành (nay là xã Yên Thành, tỉnh Nghệ An) là một minh chứng sống động như thế. 

Đèn - của cựu binh, bác sỹ quân y Hồ Đình Lĩnh

Chiếc đèn dầu ấy không được mua ở cửa hàng, cũng chẳng phải sản phẩm sản xuất hàng loạt, hay là đồ cấp phát. Đó là món quà vô giá mà ông Hồ Đình Lĩnh nhận được vào năm 1972, do chính tay các chiến sĩ Công nhân quân khí B2 (Đông Nam Bộ) chế tác và trao tặng. 

Bằng sự sáng tạo cùng bàn tay tài hoa, những người thợ quân khí B2 đã biến mảnh kim loại lạnh lẽo của bom đạn tàn khốc thành một chiếc đèn cối nhỏ gọn, bền bỉ. Đèn có thân hình trụ tròn, cao 9cm, đường kính đáy 4cm. Trên thân đèn được chạm khắc tỉ mỉ hình ảnh cây thốt nốt, cảnh núi sông, con thuyền lướt sóng cùng hai chữ “lưu niệm” đầy trân quý. Nguyên bản chiếc đèn có đầy đủ chụp và bật lò xo, nhưng qua thời gian cùng nhiều chiến dịch gian khổ, đến nay chỉ còn lại phần thân. 

Với một bác sĩ quân y nơi chiến trường B2 thiếu thốn đủ bề, chiếc đèn M79 không đơn thuần chỉ dùng để thắp sáng. Trong những đêm mưa rừng tăm tối hay dưới căn hầm dã chiến mỏng manh, ánh sáng nhỏ ngoi lên từ vỏ đạn ấy đã trở thành người bạn đồng hành sinh tử: Ánh đèn giúp bác sĩ Lĩnh thực hiện từng ca phẫu thuật, sơ cứu kịp thời để giành lại sự sống cho đồng đội từ tay thần chết. Ánh sáng ấy là điểm tựa tinh thần sau những giờ cứu chữa căng thẳng, nhắc nhớ về tình cảm gắn kết sâu nặng giữa lực lượng quân y và xưởng quân khí B2. 

Gắn bó với chiếc đèn kỷ niệm là hành trình dài cống hiến trọn tuổi trẻ cho Tổ quốc của bác sĩ Hồ Đình Lĩnh. Nhập ngũ năm 1958 thuộc Sư đoàn 335 Mộc Châu (Quân khu Tây Bắc), ông từng có 10 năm đóng quân tại Sơn La trước khi được cử đi học bác sĩ.

Đến năm 1971, ông vượt Trường Sơn vào chiến trường miền Đông Nam Bộ. Năm 1972, với quân hàm Thiếu úy, ông đảm nhiệm vị trí Đội trưởng Đội điều trị K18 thuộc Quân khu 2. 

Sau ngày đất nước thống nhất, ông tiếp tục giữ nhiều vị trí quan trọng: Tiểu đoàn phó Quân y Sư đoàn 8 (1976), đi học Chuyên khoa cấp 1 tại Hà Nội (1978), công tác tại Phòng Quân y Quân khu 4 (1979). Đến năm 1989, ông nghỉ hưu với quân hàm Trung tá trên cương vị Viện phó Viện Quân y 268. 

Trở về sống tại quê nhà xã Hoa Thành (nay là xã Yên Thành, tỉnh Nghệ An) sau những năm tháng binh nghiệp, bác sĩ Hồ Đình Lĩnh vẫn luôn nâng niu chiếc đèn vỏ đạn M79 như một tài sản vô giá. Với mong muốn lan tỏa những giá trị lịch sử đến thế hệ mai sau, ngày 09/09/2015, ông đã hiến tặng kỷ vật này cho Bảo tàng Nghệ An (nay là Bảo tàng Nghệ An - Xô Viết Nghệ Tĩnh) để lưu giữ và trưng bày. 

Dù chiến tranh đã lùi xa, chiếc đèn M79 nhỏ bé vẫn lặng lẽ kể câu chuyện về một thời hoa lửa. Món quà năm 1972 không chỉ là ký ức riêng của người bác sĩ quân y Hồ Đình Lĩnh, mà còn là bài học trực quan sinh động về tinh thần vượt khó, sự sáng tạo và tình đồng đội bền chặt của những người lính Bộ đội Cụ Hồ.

Tài liệu tham khảo:

- Bảo tàng Nghệ An- Xô Viết Nghệ Tĩnh, Hồ sơ khoa học hiện vật: Đèn - của cựu binh Hồ Đình Lĩnh  (lưu trữ tại kho Kiểm kê - Bảo quản).

- Lời kể của ông Hồ Đình Lĩnh, cựu binh.