7557159

Ngày 11/8/2026, tại khu vực Rú Bụt (xã Kim Liên, tỉnh Nghệ An), Bảo tàng Nghệ An - Xô Viết Nghệ Tĩnh đã phối hợp cùng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (ĐHQGHN) tổ chức lễ động thổ, chính thức tiến hành khai quật khẩn cấp một di tích mộ gạch cổ.

Tham dự buổi lễ có đồng chí Bùi Công Vinh - Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nghệ An; đồng chí Lê Thu Hiền - Giám đốc Bảo tàng Nghệ An - Xô Viết Nghệ Tĩnh và TS. Nguyễn Văn Anh - Trưởng Khoa Lịch sử và Văn hóa, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (ĐHQGHN). Về phía chính quyền địa phương có đồng chí Lê Văn Hợp - Phó Chủ tịch UBND xã Kim Liên; đồng chí Phan Văn Huế - Phó Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội, cùng đại diện các ban ngành, đoàn thể địa phương và đội ngũ cán bộ chuyên môn.

Trước đó, vào ngày 20/04/2026, trong quá trình đào đất trồng cây tại khu vực Rú Bụt, xã Kim Liên (thuộc địa phận xã Nam Giang, huyện Nam Đàn cũ), anh Trần Đình Tuấn đã tình cờ phát hiện dấu tích của một cấu trúc gạch lạ dưới lòng đất. Ngay sau khi tiếp nhận thông tin, đại diện Bảo tàng Nghệ An - Xô viết Nghệ Tĩnh đã phối hợp cùng Lãnh đạo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch và đại diện Phòng Quản lý Di sản Văn hóa khẩn trương có mặt tại hiện trường để xác minh.

Khảo sát bước đầu cho thấy, khu mộ nằm trên một vùng đất cao, mang cấu trúc mộ gạch cuốn vòm. Phần đang xuất lộ là vòm dẫn vào mộ với chiều dài khoảng 3,5m – 4m, rộng 1,5m và cao 1,07m. Mộ bị sụt lở, lộ thiên; lòng mộ bị đất bồi lấp; phần thành mộ để lộ tường xây bằng gạch nung xếp nghiêng và bên trong không có hòm vỏ.

Quá trình xem xét vật liệu xây dựng cho thấy, mộ được xây bằng gạch múi bưởi và gạch hình chữ nhật. Trong đó, loại gạch chữ nhật (kích thước 27 x 15 x 3-5cm) chiếm đa số, đặc biệt một số viên còn được trang trí hoa văn dạng chữ X.

Đáng chú ý, dưới sát đáy mộ phát hiện một lớp đất tơi xốp chứa nhiều đồ tùy táng có giá trị, bao gồm: 1 liễn gốm, 5 bát gốm, 2 thanh kiếm và 3 đồng xu cổ.

Dựa trên đặc điểm vật liệu và các di vật thu thập được, các chuyên gia bước đầu nhận định ngôi mộ có thể có niên đại từ khoảng thế kỷ IV đến thế kỷ VII. Giới chuyên môn cũng không loại trừ khả năng khu vực Rú Bụt còn ẩn chứa nhiều ngôi mộ gạch tương tự.

Thời gian khai quật khẩn cấp bắt đầu từ ngày 10/8/2026 đến ngày 18/9/2026, do Bảo tàng Nghệ An - Xô viết Nghệ Tĩnh chủ trì. Hoạt động này được đặt dưới sự tư vấn chuyên môn và trực tiếp chủ trì khai quật bởi TS. Nguyễn Văn Anh – Trưởng khoa Lịch sử và Văn hoá, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (ĐHQGHN) với các mục tiêu trọng tâm:

- Giải mã toàn diện di tích: Làm xuất lộ hoàn toàn dấu tích ngôi mộ cổ nhằm xác định chính xác quy mô, cấu trúc, kỹ thuật xây dựng, cũng như đặc trưng của các di vật đi kèm.

- Nghiên cứu và đối chiếu lịch sử: Từ kết quả thực tế, các chuyên gia sẽ đánh giá chi tiết về niên đại và giá trị văn hóa của di tích. Quá trình này giúp làm rõ mối liên hệ giữa mộ gạch Rú Bụt với các công trình tương tự trong vùng, qua đó bổ sung nguồn tư liệu quý giá cho lịch sử địa phương.

- Định hướng bảo tồn và phát huy giá trị: Căn cứ vào quy mô và hiện trạng thực tế, Bảo tàng sẽ đề xuất các phương án phù hợp như nghiên cứu mở rộng hoặc bảo tồn tại chỗ. Hướng tới tương lai, di tích có thể được quy hoạch thành không gian trưng bày, kết nối với chuỗi di tích lịch sử – văn hóa hiện có trên địa bàn để trở thành điểm đến phục vụ giáo dục truyền thống và du lịch.

Bảo tàng Nghệ An - Xô Viết Nghệ Tĩnh sẽ cập nhật những phát hiện mới nhất đến giới nghiên cứu khoa học và đông đảo công chúng quan tâm sau khi kết thúc đợt khai quật.

Một số hình ảnh hoạt động: